Πέμπτη 28 Ιουλίου 2011

Home cultures – home structures in the village of Skyros

Home cultures – home structures in the village of Skyros *

Skyros island
This particular topic is close to my own research concerning architectural forms and settlement pattern evolution from the medieval to the post-medieval period, while I am also interested in the protection and conservation of cultural heritage.  In this short-termed ethnographic research at Skyros island, I focused to the everyday material culture and housing.
Given the background in conservation studies, questions for the field work have organized in four levels.  In the first level are discussed issues of values that are expressed by the collection, maintenance, conservation of old furniture and generally items of everyday materials; second level has to do with authenticity of these items and the third one refers to types of objects and their origins that are presented.  The fourth level deals with the locals’ views concerning Faltaits museum.
Fifteen samples have been visited, comprising of ten old refurbished or entirely new houses, a workshop, a bar, two hotels and a local museum.  The lack of time restricted the potentials for more comprehensive research.


Initially I have to come through the outcomes of the research which revealed that the type of skyrian house as it has been already published (Zarkias 1991) is a single spaced edifice where gradually annexed new ones forming thus a building complex.  The interior was divided into two parts, a large space for various uses and a part covered with a loft (s’fas).  Under the loft was the kitchen and on the loft the whole family slept.  Buildings were constructed from double stonework, filled in with rubbles and mood mortar, while the ceiling was wooden, covered with brushwood, seaweed and finally a special pressed waterproof blue soil.

The settlement pattern has been organized in order to take benefit from the contours, in successive lines.  The upper part was the part that archontes (nobles) lived, the elite part.  Ktenotrofoi (breeders) lived in the middle part while agrotes (farmers) in the lower one.  Building space was defined by numerous churches.
Types of objects are wooden furniture, ceramics of various sizes, bronze utensils, and embroideries.  The locals were not used to present embroideries in their home walls till recently because these objects were deemed as very important and were kept locked in wooden boxes (mpaoula), only to be used during the wedding ceremony.  Even now the best items form part of the dowry and are presented only for special occasions.
The values that were expressed from the local people concern historic (memory) and economic ones.
As for authenticity, people deem that objects keep their authenticity, either the old ones or the new that are now produced.  Concerning buildings, despite the usage of concrete instead of wood in ceilings and s’fas (loft) in local people mind it is reminiscent of the old ones.  However they admit that the old materials and building techniques bear better characteristics especially referring to thermal conduction of the ceiling, but they had to use concrete because it was an easy solution.

As for the origins of objects, they obtained them mainly from dowries, (the better pottery and embroideries still were given as dowries), or inherited from their grandmothers.  Otherwise were bought items from local workshops, especially referring to new pottery, furniture and embroideries which were copies of old ones, imitating embroidery patterns.  Old pottery also provides patterns for imitation.  Some of the embroidery patterns were provided by Faltaits museum, while the museum is selling various products that are concerned with the local tradition.
Locals’ comments for Faltaits museum bear a dispute because many people concern this as a problematic issue of the skyrian society, especially referring to the proccedure of the collection of traditional materials.  In general, I have observed that people who involved with trade of traditional items thought that Faltaits took personal benefit from collected materials.  On the contrary, people that are not dealing with the commercialization of heritage have definitely a positive view for the museum and Faltaits himself.
These few days in Skyros revealed new ways of research approaches concerning both natural and manmade environment, especially in terms of housing and material culture in insular context.  During this research I met interesting people and visited picturesque places.  I have thus the motivation to visit again the island.
Moreover, given the dynamic changes that have been occurred during the previous twenty years and still going on, the preservation of cultural heritage is deemed as very important.  Especially referring to old artisans and their know-how that forms an intangible heritage asset, it could be proposed the organization of a workshop for the spread of traditional techniques.  Finally I would suggest that instead of becoming a huge wind turbine site, the entire island could be organized as an ecomuseum.  As such, local people could have the opportunity to manage efficiently their heritage and offer educational and touristic approaches in a sustainable development framework, customized to the specific needs of the Skyrian society.

*this article formed part of an oral presentation held at NIA (Netherlands Institute Athens) after a summer seminar at Skyros island which was organized by the University of Amsterdam and NIA.

References:

Zarkias, K. (1991). Societe et espace dans l'ile de Skyros, Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS).


Σάββατο 25 Ιουνίου 2011

Beamish, ένα "ζωντανό" μουσείο στον Βορρά...



Στη βορειοανατολική Αγγλία, κοντά στο Νιουκάστλ, βρίσκεται το Beamish, The Live Museum of the North, όπως ονομάζεται και αφορά ουσιαστικά ένα υπαίθριο μουσείο, ένα open air μουσείο δηλαδή που παρουσιάζει την αστική και αγροτική ζωή στο νησί κατά τους προηγούμενους αιώνες.
Beamish, The Living Museum of the North

Έχει δημιουργηθεί εδώ και σαράντα χρόνια σε μία έκταση 120 εκταρίων με ήπια κλίση ανάμεσα σε χαμηλούς λόφους που είχε ανθρακορυχεία και αποτελείται από συγκεκριμένες θεματικές ενότητες που παρουσιάζουν τμήμα μιας πόλης, τμήμα χωριού, τμήμα αγροκτήματος, σιδηροδρομικό σταθμό και γραμμές όπου λειτουργούν παλαιά οχήματα και μηχανές, ανθρακωρυχείο και άλλα στοιχεία του βιομηχανικού και αγροτικού πολιτισμού της Αγγλίας.

Η "πόλη"

Τα οικοδομήματα μεταφέρθηκαν από γειτονικές κυρίως περιοχές και ανεγέρθηκαν εκ νέου στο νέο τους χώρο, ενώ έχουν συνδυαστεί με πολυάριθμο εξοπλισμό, αυτοκίνητα, λεωφορεία, τραμ, τραίνα που συνελέγησαν κατά καιρούς από κοντινά ή μακρινά μέρη.  Το τοπίο συμπληρώνεται από εκτάσεις για καλλιέργεια και κτηνοτροφία, οργανωμένες σύμφωνα με τα πρότυπα παλαιότερων εποχών.

Τραμ

Το μουσείο διαθέτει ένα περιμετρικό σιδηροδρομικό δίκτυο και παράλληλο δρόμο όπου παλαιά vintage τραμ και λεωφορεία μεταφέρουν τον κόσμο ανάμεσα στις θεματικές ενότητες, κάτι το μοναδικό.

Πλήθος εργαζομένων και εθελοντών με τις ενδυμασίες τις εποχής ξεπροβάλουν δίνοντας ζωή στα εκθέματα.  Τα παλαιά μαγαζιά λειτουργούν ξανά και ορισμένα χρησιμοποιούνται κανονικά σαν εμπορικές επιχειρήσεις προσθέτοντας εισοδήματα στο μουσείο.  Το ίδιο το μουσείο αποτέλεσε μία σημαντική πηγή εισοδημάτων στην περιοχή, υποκαθιστώντας κατά κάποιο τρόπο τα παλαιά ανθρακωρυχεία και τονώνοντας γενικά την οικονομία της περιοχής μετά την αποβιομηχάνιση των προηγούμενων δεκαετιών.  Στον χώρο λειτουργούν καφέ και vintage καντίνες, pub, fish nchips.  Επίσης στο οργανωμένο πωλητήριο του μουσείου υπάρχει μια πληθώρα χρηστικών αντικειμένων, καλλυντικών, τροφίμων, ποτών, βιβλίων και αναμνηστικών.

Ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει μια μοναδική εμπειρία να περπατήσει, να γευτεί και να ζήσει για ορισμένη ώρα στους χώρους μιας άλλης εποχής ή σαν σε σκηνικό ταινίας.  Έχει τη δυνατότητα να συλλογιστεί, να δει τις χαρές αλλά και τις πολλές δυσκολίες της ζωής παλαιότερα και να τις συγκρίνει με σήμερα.  Το μουσείο δίνει αφορμή για σκέψη πάνω στο πως πρέπει να διατηρούνται και να παρουσιάζονται τα στοιχεία των παλαιότερων εποχών, στοιχεία που όλοι έρχονται σε επαφή στην προσωπική τους ζωή συχνά χωρίς όμως εκείνη τη στιγμή να το συνειδητοποιούν ή να μπορούν λόγω άλλων συνθηκών να αναδείξουν τη σημασία τους.


Πέμπτη 23 Ιουνίου 2011

Βράβευση της Aegean και φέτος

 Στο φετινό Paris Air Show που γίνεται αυτές τις μέρες (20-26/06/2011) στο αεροδρόμιο Le Bourget της Γαλλίας, βραβεύτηκε η Aegean ως η καλύτερη Περιφερειακή Αεροπορική Εταιρία στην Ευρώπη για το 2011, από τα  Skytrax World Airline Awards και δεύτερη στην κατηγορία Παγκόσμια Περιφερειακή Αεροπορική εταιρεία (World’s Best Regional Airline), όπως και δεύτερη στην Ευρώπη στην κατηγορία Airline Staff Service Excellence (Υπεροχή στην εξυπηρέτηση από το προσωπικό).

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου της εταιρείας,
Τα βραβεία World Airline Awards, τα βραβεία Επιλογής Επιβατών (the Passengers Choice awards), είναι τα πιο έγκριτα βραβεία του κλάδου και βασίζονται στην Παγκόσμια Έρευνα Αεροπορικών Εταιρειών (World Airline Survey) της Skytrax, της κορυφαίας παγκόσμιας εταιρίας συμβούλων στην αεροπορία, που βραβεύει κάθε χρόνο τις καλύτερες αεροπορικές εταιρίες, βασιζόμενη σε εκατομμύρια μαρτυρίες, βαθμολογήσεις, σχόλια και έρευνες ταξιδιωτών.


(πηγή: http://el.aegeanair.com/i-etaireia/grafeio-tupou/deltia-tupou/deltio-tupou/?prid=309
http://www.euro2day.gr/news/enterprises/122/articles/645730/Article.aspx)




Η συγκεκριμένη βράβευση αποτελεί λογικό αποτέλεσμα συγκρίνοντας τις υπηρεσίες της Aegean Κάντε Click Εδώ σε σχέση με άλλες εταιρείες. Βέβαια ένα ζητούμενο αυτής της στήλης είναι εάν μία ελληνική εταιρεία με βάση τα σημερινά δεδομένα θα καταστεί ποτέ εφικτό να ξεπεράσει τα όρια των περιφερειακών αερογραμμών.



Κυριακή 19 Ιουνίου 2011

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Ι

Μια προσωπική προσέγγιση στον ειδικό τουρισμό.  Συνεδριακός, θρησκευτικός, πολιτιστικός, γαστριμαργικός...και μαζί πολλές μικρές καθημερινές περιπέτειες.



04/2009




Μέσα από τον δαίδαλο των ανηφορικών στενών της Σητείας, στην τελευταία ανηφόρα πρόβαλε ένα μικρό λευκό κτήριο, ο αεροσταθμός.  Τα έργα για τον νέο αεροσταθμό στην απέναντι πλευρά του αεροδρομίου βρίσκονταν υπό κατασκευή.  Περνώντας την είσοδο πάμε αμέσως στο check in.  Ο κ.(...) και ο κ. (...), ρώτησε η υπάλληλος στο γκισέ.  Ήμασταν  business class και δεν το ξέραμε;;


 - Σας περιμέναμε.  Περάστε σε λίγο στον έλεγχο χειραποσκευών.

Στο α/μιο Σητείας
Το κτήριο είναι μία μινιατούρα αεροδρομίου.  Όμορφο παρόλα αυτά.  Εννοείται ότι στο αεροπλάνο πήγαμε με τα πόδια.  Οι περισσότεροι επιβάτες ήταν λίγο-πολύ τακτικοί και μόνο εμείς προφανώς αποτελούσαμε παραφωνία σε αυτή την κατά κάποιο τρόπο "οικογενειακή" ατμόσφαιρα.

Τροχοδρομώντας στην Κάσσο
Το ελικοφόρο Dash-8 της τότε Ολυμπιακής δοκίμαζε τους κινητήρες του και μετά από λίγο τροχοδρόμησε στον αεροδιάδρομο.  Διανύοντας ελάχιστη απόσταση απογειώθηκε.  Σε λιγότερα από 15 λεπτά είχε φτάσει στην Κάσο.  Πέρασε ξυστά από τα κύματα και προσγειώθηκε στο μικρό, παραθαλάσσιο, αεροδρόμιό της.  Πήρε και άφησε κόσμο.  Ήθελε άλλα πέντε λεπτά για την Κάρπαθο.  Η διαδρομή μεταξύ Κάσου – Καρπάθου θεωρείται ως η μικρότερη σε χρόνο και απόσταση αεροπορική σύνδεση παγκοσμίως.

Αντίθετα με την Κάσο, ο αεροδιάδρομος της Καρπάθου είναι μεγάλος, καθώς το αεροδρόμιο είναι και στρατιωτικό.  Το ελικοφόρο προσγειώθηκε βέβαια με συνοπτικές διαδικασίες.  Κατεβήκαμε, πήραμε γρήγορα τις αποσκευές και βγήκαμε έξω…δεν είχαμε κλείσει αυτοκίνητο, έπρεπε να πάρουμε ταξί, να πάμε στα Πηγάδια, την χώρα της Καρπάθου.


Ρωτάμε στο δρόμο τον ταξιτζή διάφορα.  Πληθυσμός, υδάτινος πλούτος, παραλίες, χωριά, ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα…και
- Κανένα ξενοδοχείο της προκοπής;
Μας άφησε στην πλατεία, μπήκαμε στο πρώτο που είδαμε. 
- Πόσο κάνει; 40. Δεν θέλω απόδειξη. Πάλι 40. Μάλιστα….
Είχε μεσημεριάσει για τα καλά, ψάχναμε και για car rental.  Ούτε εκεί σήκωνε παζάρια στην τιμή, 35 ακατέβατα…Δεν πειράζει, θα στο ξεκολλώσω στη διαδρομή για την Όλυμπο.

Όλυμπος Καρπάθου
Η ονομαστή Όλυμπος είναι μακριά, προς τα βόρεια, στην άλλη άκρη του νησιού.  Και σε κάποιο σημείο χωματόδρομος κοντά 20 χιλιόμετρα.  Φοβερή όμως διαδρομή.  Λίγο πιο πέρα το λιμάνι του Διαφανίου γραφικό επίσης.
Στην Όλυμπο τα αυτοκίνητα δεν μπαίνουν μέσα στον οικισμό.  Θεωρείται παραδοσιακός και προφανώς διατηρηταίος.  Όντως η τοποθεσία και η παραδοσιακή αρχιτεκτονική είναι αξιοσημείωτη, ιδιαίτερα εμφανής όμως ήταν και η υπερβολική χρήση σκυροδέματος, ένα σύνηθες ελληνικό φαινόμενο...Άλλωστε διάφορες μικροαυθαιρεσίες είναι εμφανείς ανά το νησί και πιθανότατα έχει να κάνει με την απομακρυσμένη θέση του σε σχέση με τις αρμόδιες υπηρεσίες... Αφήσαμε το αυτοκίνητο στην είσοδο του οικισμού  και αρχίσαμε τις γύρες.  Ήταν αργά το απόγευμα, μία γυναίκα μόλις είχε βγάλει ζεστό αχνιστό ψωμί.
- Το σιτάρι είναι από εδώ;  
Ναι, σπέρνουνε σε αυτή τη γωνιά του νησιού ακόμη…Το μισό από το καρβέλι μία βδομάδα και περισσότερο μετά το έφαγα στη Θεσσαλονίκη.  Άλλο πράγμα.  Οι μέρες που είχαν μεσολαβήσει μάλιστα το είχαν κάνει πολύ καλύτερο.

Στο δρόμο για την Όλυμπο
Θέλαμε και κανονικό φαγητό.  Στις γύρες μας στον οικισμό και τους (πάρα πολλούς) ανεμόμυλούς του έψαχνα για ταβέρνα.  Έψαχνα όπως πάντα κάτι που να εμπνέει, να έχει χαρακτήρα, θέα , πολλά υποσχόμενες γεύσεις...Ένα από τα πολύχρωμα σπίτια του οικισμού, είχε μετατραπεί σε ταβέρνα και διέθετε ταράτσα που έβλεπε απεριόριστα  στη θάλασσα.

Ο απογευματινός ήλιος το έλουζε και ήδη είχα προσέξει την όμορφη που δούλευε εκεί.  Είχαμε πια αρχίσει να πεινάμε πολύ και το καρβέλι μας είχε ανοίξει ακόμα πιο πολύ την όρεξη, οπότε αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε την τύχη μας.   Έχεις τίποτα να φάμε, τη ρώτησα άγαρμπα σχεδόν.  Ελάτε και κάτι θα βρούμε μου χαμογέλασε.






Πέμπτη 16 Ιουνίου 2011

Γυπαετοί στα Αστερούσια

Στα ορεινά μέρη της Κρήτης διατηρείται ο μοναδικός πληθυσμός Γυπαετών στην Ελλάδα.  Σε ένα κατ' εξοχήν βουνό που συναντώνται αυτά τα επιβλητικά πτηνά, στα Αστερούσια στη νότια Κρήτη, επισημάνθηκε η γέννηση νεαρού αρπακτικού του είδους μετά από 22 χρόνια.

Πηγή:
http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231113402

Τα Αστερούσια Όρη και η διάσχισή τους θα αποτελέσουν θέμα μελλοντικού άρθρου.